Przyczyny jąkania

Około 60% przypadków jąkania powstaje w okresie fizjologicznego powtarzania. Faktem jest, że nieumiejętne postępowanie z dzieckiem, karcenie go bądź poprawianie wymowy powoduje utrwalanie patologicznych połączeń. W okresie przedszkolnym dziecko znajduje się na poziomie myślenia konkretnego. Reagując zazwyczaj emocjonalnie, nie może ono należycie wyrazić swoich myśli. W tym zamiarze przeszkadzają mu emocjonalne napięcia, powstające na tle dziecięcych dążeń i życzeń, do których rodzice odnoszą się często negatywnie. To właśnie w takich momentach osoba zainteresowana zaczyna krytycznie podchodzić do własnego braku sprawności w wypowiadaniu się i powtarza wyrazy tak długo, dopóki nie wypowie ich bez trudu.

W przypadku teorii organicznych należy podkreślić, że istnieje wiele podejść wiążących jąkanie z organiką i chociaż nie wyjaśniają one wystarczająco tego zjawiska, to pewne objawy w jąkaniu odpowiadają objawom występującym w schorzeniach organicznych. Znany jest również wysoki procent jąkających się dzieci opóźnionych w rozwoju umysłowym. Faktem jest, iż u osób jąkających występuje słaba odporność fizyczna i psychiczna. Ujmuje się często, ze jąkanie nie jest dziedziczne, dziedziczy się natomiast chwiejność układu nerwowego.

Natomiast teorie neurotyczne informują, że jąkanie jest objawem nerwicy. Występowanie jąkania łączy się zazwyczaj ze stanami nadmiernej pobudliwości nerwowej, zatem opanowywanie stanów emocjonalnych powinno doprowadzić do ustąpienia lub złagodzenia jąkania. To właśnie w tej teorii pada nacisk na określenie jąkania nerwicą, ponieważ uważa, że wywodzi się ono z hamującego działania czynników nerwicujących, które wpływają na proces oddychania, powodując jego zablokowanie poprzez unieruchomienie mięśni oddechowych. Zahamowanie oddechu przenosi się na dalsze odcinki aparatu głosowego, powodując unieruchomienie fałdów głosowych, zablokowanie ruchów odwodzących i przywodzących, co skutkuje uniemożliwieniem procesu fonacji. Specjaliści wskazują na cztery cechy nerwicy, do których zaliczają: otępienie nerwicowe, lęk, egocentryzm i poczucie błędnego koła.